Uydu gözlemleri, izlenmeyen soğuk bölgelerdeki akarsu çökelti dinamikleri üzerine yeni bir bakış açısı sunuyor

Uydu gözlemleri, izlenmeyen soğuk bölgelerdeki akarsu çökelti dinamikleri üzerine yeni bir bakış açısı sunuyor

‘Üçüncü Kutup’ olarak saygı duyulan Tibet Platosu (TP), Dünya’nın orta enlem kriyosferindeki en benzersiz hidrolojik ve coğrafi ortamlara ev sahipliği yapıyor. 1960’lı yıllardan bu yana Plato, artan toprak erozyonu ve artan nehir tortusu taşınımıyla karakterize edilen iklim değişikliğine belirgin bir tepki gösterdi. Erozyon ve çökelti dağıtımındaki bu yoğunlaşma, su ortamları ve karasal su kütleleri için önemli tehditler oluşturmakta ve potansiyel olarak bir dizi kriyosferik jeolojik felaketi ve birbiriyle bağlantılı su-manzara-ekolojik tepkileri tetiklemektedir. Ancak gözlemsel verilerin azlığı, bu peyzaj erozyonu süreçlerine ve bunların potansiyel tehditlerine ilişkin objektif anlayışımızı kısıtlamıştır. Tüm TP bölgesi içerisinde, ağırlıklı olarak büyük nehir havzalarının çıkışlarında yer alan yalnızca 28 hidrolojik-sediman yerinde izleme istasyonu bulunmaktadır. Bu istasyonlar düşük ağ yoğunluğundan, sınırlı izleme kapsamından ve güncelliğini yitirmiş metodolojilerden muzdariptir. Bu sınırlamalar sadece havza içi su ve sediman süreçlerinin karakterizasyonunda önemli bir belirsizlik yaratmakla kalmıyor, aynı zamanda TP’nin hidro-sedimanter dinamiklerini niceliksel olarak değerlendirme yeteneğimizi de engelliyor. Platonun tamamının kapsamlı, geniş ölçekli uzaysal-zamansal bir genel bakışına duyulan ihtiyacı gidermek için, son araştırma makalemiz ‘Tibet Platosu Nehirlerinde Son Zamanlarda Yoğunlaştırılmış Erozyon ve Büyük Tortu Birikimi’ Nature Communications’da yayınlandı.

Tibet Platosu’ndaki Yangtze Nehri kaynak bölgesinin geniş örgülü nehir ağları ve tortu açısından zengin su yolları, C.Song’un izniyle

Son yıllarda, özellikle 2020’lerin başlangıcından bu yana, kriyosferik unsurlardaki (örneğin buzullar, permafrost ve kar yığınları) değişikliklerin ve soğuk bölgelerdeki erozyonun anlaşılmasında önemli bir küresel ilerleme kaydedilmiştir. Ancak bugüne kadar, bu soğuk bölgelerdeki tortu taşınımının uzay-zamansal modelleri, sahaya özgü ölçeklerle sınırlandırılmıştır. Akademik topluluk, kriyosfer bozulmasından kaynaklanan yoğun erozyonun altında yatan mikro ölçekli hidro-sedimanter bağlantı mekanizmalarına giderek daha fazla odaklanırken, makroskobik bir bakış açısı hala eksiktir. Spesifik olarak, erozyon ve çökelmedeki değişiklikler de dahil olmak üzere, kaynaktan lavaboya tortu taşıma sürecinin kapsamlı bir şekilde anlaşılmasına ihtiyaç vardır. Bu önemli bilimsel boşluğu kapatmak için, ilk kez, 1986’dan 2021’e kadar TP’nin ana nehir kaynak alanlarındaki su ve tortu desenlerindeki uzay-zamansal değişiklikleri yeniden yapılandırdık ve ölçtük (Şekil 1). Bu çalışma, iklim, jeomorfoloji, bitki örtüsü ve kriyosferik unsurlardaki senkronize değişikliklerin havza hidro-sedimanter süreçlerini etkilediği yolları ve mekanizmaları aydınlatmakta, böylece soğuk bölge nehirlerindeki su ve sediman akışındaki dinamik değişikliklerin teorik anlayışını zenginleştirmektedir.

Tibet Platosu Nehirlerinin Son Kırk Yılda Tortu Taşınmasında Uzay-zamansal Değişimler

Bu çalışmada Tibet Platosu, kriyosfer ve ekosistem araştırmalarından elde edilen uzun vadeli, yerinde günlük akış-tortu gözlem verilerini ve yüksek çözünürlüklü hidrometeorolojik verileri entegre ettik. Soğuk bölgelerdeki nehirlerdeki askıda kalan çökeltiler için büyük ölçekli, yüksek hassasiyetli uzaktan algılamalı bir ters çözüm modeli geliştirdik. Bu modeli ve güçlü Google Earth Engine platformunu kullanarak, 1986’dan 2021’e kadar Tibet Platosu’ndaki nehirlerdeki asılı çökelti konsantrasyonu ve akışında uzay-zamansal önemli değişiklikler keşfettik. Özellikle üst kesimlerdeki çökelti konsantrasyonu ve taşınım akışındaki artış oranı. Kaynak havzaların sayısı, alt kesimlerdekileri önemli ölçüde aştı; yüksek tortu taşınan sıcak noktalar, buzulların ve permafrostun hakim olduğu havzalarda yoğunlaştı.

Çalışmamız ilk kez Tibet Platosu’ndaki toprak erozyonunun gerçek şiddetini ve istasyon verileri tarafından önemli ölçüde hafife alınan ve genel olarak %7,8 ila %43,5 arasında değişen bir eksik tahminle iç su-tortu akışının artan eğilimini ortaya koyuyor. Bu eksik tahmin, öncelikle gözlem alanlarındaki yalnızca tortu taşıma durumunu yansıtan yerinde verilerden kaynaklanmaktadır. İstasyonların memba bölgelerinde erozyon ve birikme durumları arasındaki sık geçişler, havzaların gerçek erozyon ve tortu üreten koşullarının doğru şekilde yansıtılmasını zorlaştırmaktadır. Bu, Tibet Platosu’nda artan sıcaklık ve nem ortamında, yoğunlaşan toprak erozyonunun ve sel mevsimi sırasında biriken çökeltilerin yeniden taşınmasının, nehir kaynak alanlarında toprak ve suyun korunmasına ilişkin ekolojik işlev istikrarını daha da tehdit edeceği anlamına geliyor. Dahası, buzul gölü taşkınları, nehir yataklarını değiştiren buz-kum tıkanmaları ve çamur kaymaları gibi daha sık hidro-sedimanter felaketlere yol açabilir.

Çin hükümetinin Sanjiangyuan Milli Parkı’na yönelik koruma stratejisini ve Tibet Platosu’nda toprak ve su koruma istikrarını sürdürme politikasını desteklemek için, çeşitli akademik ekipler arasında daha fazla nehir gözlemi ve daha açık veri paylaşımı uygulamalarının başlatılmasını savunuyoruz. Bu, Tibet Platosu’na özgü pragmatik tortu izleme programlarının uygulanması, erozyon ve tortu taşınması için fiziksel temelli, dağıtılmış modellerin geliştirilmesi ve daha derin, disiplinlerarası uluslararası bilimsel işbirlikleri ile tamamlanmalıdır. Bu tür girişimler, bu kritik çevresel sistemlere ilişkin anlayışımızı ve yönetimimizi geliştirmek açısından çok önemlidir.

Yangtze Nehri’nin ana kaynağı olan Qumar Nehri’nin üst kesimlerinde, C. Song’un izniyle, tortu yükündeki belirgin artış, nehir sularında gözle görülür bir renk değişikliğine yol açtı.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


*


sweet bonanza oyna tuzla escort bostancı escort şişli escort halkalı escort avrupa yakası escort şişli escort avcılar escort esenyurt escort beylikdüzü escort mecidiyeköy escort istanbul escort şirinevler escort avcılar escort
mecidiyeköy escort ankara escort deneme bonusu veren siteler mamigeek.com